Hiçbir Vedanın Yaşanmadığı O Tren Garı

Güncelleme tarihi: 18 Nis


Size bir tren garından bahsedeceğim. Tam 117 yıldır ayakta, bir tane bile trenin geçmediği, hiçbir ayrılığın ve kavuşmanın yaşanmadığı…


Konumumuz Muğla, Dalaman. Kısaca tarihinden bahsedecek olursam: İlk yerleşim zamanı M.Ö. 7. Yüzyıla kadar uzanmakta. Başlangıçta bölgede Likya ve Karyalılar yaşamış, M.Ö. 545 yılında bölge Pers egemenliğine geçmiş. Perslerin egemenliğinden sonra sırasıyla Büyük İskender, Roma, Bizans hüküm sürmüş. 1284 yılında ise Dalaman Menteşe Beyliği’nin egemenliğine girmesiyle bölgeye Türk göçü başlamış.


Osmanlı Devleti’nin Mısır ve Sudan Hidivi II. Abbas Hilmi Paşa, 1905 yılında Mısır’dan gemiyle Dalaman’a gelmiş (Sarsala Koyu). Dalaman’ı keşfe çıkan Hilmi Paşa, yaklaşık 30 haneden oluşan bu bölgenin oldukça verimli olan topraklarını, geniş ovalarını çok beğenmiş ve buraya bir av köşkü yapmaya karar vermiş. Dalaman’a yerleşen Hidivi Hilmi Paşa, Sarsala Koyuna hemen iskele ve depo inşa ettirmiş. Bölge fazla sulak olduğu için çevredeki bataklıkları kurutmuş. Tabii ki Paşa’nın tek projesi Dalaman’a av köşkü yaptırmak değildi, aynı zaman aralığında Mısır’a bir tren garı yaptıracaktı. Hidivi Abbas Hilmi Paşa her iki projeyi de Fransız mimarlara vermiş. Hem tren garının hem de av köşkünün projelerini hazırlamışlar ve malzemelerle birlikte, Fransa’dan iki farklı gemi ile biri Dalaman’a diğerini Mısır’a göndermişler. Bu durumla ilgili iki rivayet var. İlk rivayete göre; gemilerin rotaları yanlış verilmiş, ikinci rivayete göre ise; projeler ve malzemeler yanlış gemiye yüklenmiş… Tesadüftür ki Mısır’a gitmesi gereken Tren Garı Projesi Dalaman’a, Av Köşkü Projesi ise Mısır’a gitmiş.



Abbas Hilmi Paşa’nın talimatıyla Mısır ve Sudan’dan getirilen işçiler Sarsala Koyu’ndan yaklaşık 17 kilometre uzaklıktaki Dalaman’a malzemeleri sırtlarında, insan bedeninin kaldıramayacağı malzemeleri ise deve, eşek, kağnı yardımıyla taşımışlar. Yine bir rivayete göre Hidiv Abbas Hilmi Paşa kağnıların rahat geçebilmesi için Sarsala Koyu’na yol açtırmış… Hiç vakit kaybetmeden binanın inşaatına başlamışlar ve kısa sürede bitirmişler. Her iki yerdeki inşaat bitince… Dalaman’a bir tren garı, Mısır’da ise bir av köşkü mevcuttu. Ellerindeki plana göre hareket eden işçiler projenin hatalı olduğunun farkında değillerdi. Binanın önüne bilet gişesi yapmışlar ve ray döşemişler.


Dalaman’a dönen Hilmi Paşa bitmiş binanın hatalı olduğunu anlamış ama binayı yıktırmamış. Sadece gişeyi ve rayları kaldırtmış. Birkaç yıl sonra ise binanın yan tarafına camii inşa ettirmiş. Garın olduğu bölge 1928 yılına kadar Hidivi Abbas Hilmi Paşa’nın mülkiyetinde kalmıştır. Abbas Hilmi Paşa çiftlik için aldığı banka kredisini ödeyemeyince Atatürk’ün talimatıyla 1928 yılında Hidivi Abbas Hilmi Paşa’dan alınarak, Fransız şirketi olan Gros’a kiralanmış.


Gros çiftliği sadece 10 yıl işletmiş, Atatürk’ün 1938 yılında vasiyetiyle Ziraat Vekâletine bağlı Devlet İşletmeleri Kurumuna devredilmiş. 1950 yılında ise Dalaman Devlet Üretme Çiftliği olmuştur. 1958 yılına kadar Jandarma Karakolu olarak kullanılmış daha sonra Devlet Üretme Çiftliği’ne devredilmiş ve 1984 yılından günümüze kadar Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü çatısı altında. Gar günümüzde ise Dalaman TİGEM Müdürlüğü olarak kullanılmakta.


Bir tren garı düşünün… 117 yıl… hiçbir vedanın, hüznün… kavuşmanın verdiği mutluluk ve heyecanının barınmadığı… Hiç bavul sesi duyulmamış, kara tren uğramamış. Vagonların içinde, sevdiklerine kavuşmayı bekleyen insanların gülümseyen suratlarını… Ya da sevdiklerinden ayrılan insanların o buruk yüz ifadelerine… Bunların hiçbirine şahit olmamış bir tren garı düşünün…


Hazır vedalar üzerinden konuşmuşken, işte senin için bir şarkı :)

Mabel Matiz - Nerelere Gideyim


Kaynakça:

Dalaman Kaymakamlığı


553 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör