"Sosyal Fobi" Nedir? Nasıl Başa Çıkılır?

Herkese Merhaba, bugünkü yazımda sizlere "Sosyal Fobi" (Toplumsal Kaygı Bozukluğu) Nedir? Nasıl başa çıkılır? Bundan bahsetmek istiyorum.


Toplumdaki birçok insan bu rahatsızlıktan muzdarip ancak herkes bu durumu "utangaçlık" olarak algılıyor ve sebebini araştırmıyor. Aslında bu aşırı utangaçlık, kaygı ve içine kapanık olma hallerinin neden olduğunu araştırıp çözüm yolları aramalı hatta psikolojik destek dahi almalıyız.


Tasarım / Görsel: www.adeldanismanlik.com


Ben sosyal fobiyi kendi çabalarım ile aşmış biri olarak sizlere öncelikle ne olduğundan ve nasıl başa çıkacağınızdan edindiğim bilgiler ve deneyimlerim kapsamında elimden geldiğince bahsetmek istiyorum. Tabii ki bu psikolojik tedavi almayın, kendiniz bu durumu aşabilirsiniz demek değil. Durumu ciddi olan kişiler zaten psikolojik destek almalı. Ancak ben dediğim gibi kendi serüvenimi sizlerle paylaşıyorum. Yazının sonunda bana bu rahatsızlığı aşmada yardımcı olan iki kitabı da önereceğim.


"Sosyal Fobi" Nedir? Öncelikle bununla başlamak istiyorum. Ben kendim bu rahatsızlığı "iletişim kurmaktan kaçınmak" olarak tanımlıyorum. Ama tabii ki bilimsel olarak da tanımına bakacağız. Bilimsel olarak ise Psikolojide Sosyal Fobi: "Sosyal ortamlarda başkaları tarafından olumsuz değerlendirilmekten yoğun şekilde kaygı duyma ve bu durumdan kaçınma eğilimi" olarak tanımlanabilir. Sıfır veya çok az risk, Tahmini sosyal fobi ve Yüksek risk yaygın fobi olarak da üçe ayrılır.


Öncelikle ben kendi deneyimlerimden bahsetmek istiyorum. Ben bu durumu aştım ancak ilk başlarda yaptığım araştırmalardan ve okumalardan öğrendiğim kadarıyla "az riskli" grubuna giriyormuşum. Nasıl fark ettiğimi soracak olursanız da psikoloji alanına oldukça ilgiliyim bu alanda okuma yapmayı seviyorum. Bir makale okurken "sosyal fobi ve belirtileri" diye bir başlıkla karşılaştım ve ilgimi çekti. Yanlış hatırlamıyorsam 20 tane belirti sıralamışlardı ve ben de kendimi test etmek amacıyla bu belirtilerin hangilerini günlük hayatımda yaşıyorum bunlara baktım. Belirtilerden 4 tanesi bende de vardı. Bunlar; topluluk önünde konuşmak, insanlar bakarken bir iş ile uğraşmak ve yiyip içmek, başkalarının önünde rahatça düşüncelerini ifade etmek ve son belirti ise sürekli kaygı düşünceleriyle meşgul olmak... Bunların bende de olduğunu fark edince konunun üzerine daha fazla düştüm. Araştırdım ve çeşitli okumalar yaptım.


Bir başka okumada benim gibi az riskli grubuna giren kişilerin kaygılarının üzerine giderek bu durumu aşabileceği yazıyordu. Neden olmasın dedim. Çünkü; bu zamana kadar isteyip de elde edemediğim ve başaramadığım hiçbir şey yok. Bunu da yapabilirim, kurtulabilirim dedim kendi kendime. Bir A4 kağıdı bir kalem aldım ve sayfanın sağına beni kaygılandıracak ve yapmaktan kaçındığım davranışları not ettim. Sol kısma ise bunları yapmaktan kaçınmazsam üzerine gidersem ne olur ve hayatımda ne gibi değişiklikler yaşarım bunları not ettim. Ve belki sizlere tuhaf gelebilir ama "yazmak" bana aşırı iyi geldi.


En basit örneğiyle; ben şu anda üniversite 2. sınıf öğrencisiyim. Bir sorum olduğunda her zaman hoca ile özel konuşmayı tercih ederdim. O kadar kişinin içerisinde soru sormaktan kaçınırdım ve kaygı duyardım. Ancak bu durumun üzerine gittim. Ne olabilir ki? Neyden çekiniyorum? diyerek özgüvenli bir şekilde topluluk içerisinde de iletişim kurmaya başladım. Ve gördüm ki bu durumun bana bir çok getirisi de oldu. Artık kendimi rahatça ifade edebildiğim için dışarıdan soğuk bir imaj çizmiyor, rahatça yeni arkadaşlıklar edinebiliyorum... Bu böyle uzar gider. O sebeple kendi deneyimlerimden bahsettiğim bu kısmı fazla uzatmadan sonlandırmak istiyorum. Belki klişe bir cümle ama, istedikten sonra gerçekten her şeyin üstesinden gelebiliriz!


Şimdi ise bu durumdan Bilimsel olarak bahsetmek istiyorum. "Sosyal Fobi" ülkemizde en çok görülen psikolojik rahatsızlıkların başında geliyor. Hatta üniversite öğrencilerinin üzerinde yapılan bir araştırmaya göre öğrencilerin %24'ünde bu rahatsızlık saptanmıştır. Genelde ergenlik döneminde başlamaktadır. Bunun sebebi de çocuğun küçük yaşta anne ve babasından gerekli sevgiyi ve ilgiyi görmemesidir.


Çok fazla belirtisi vardır ancak "LİEBOWİTZ SOSYAL FOBİ ÖLÇEĞİ" içerisinde belirlenen sosyal durumlardan bazıları şunlardır:

  • Topluluk önünde konuşamamak

  • İnsanlar bakarken bir iş yapamamak

  • Sürekli kaygı düşünceleriyle meşgul olmak

  • Yetkili biriyle rahatça konuşamamak

  • İlgi odağı olmaktan her daim kaçınmak

  • Konuşurken göz teması kuramamak

Sosyal Fobi; psikoterapi ve kişinin durumu yüksek riskte ise ilaç tedavisi ile kontrol altına alınabilmektedir. Ancak kişi bu durumdan kurtulmayı kendisi istemelidir. Aksi takdirde hiçbir şekilde bu rahatsızlıktan kurtulamaz. Toplumda "çekingenlik" efendilik olarak görülmektedir ve bu durum oldukça yanlıştır. Dikkate alınmalı, nedeni araştırılmalı ve gerekliyse de psikolojik tedavi alınmalıdır.


Kitap Önerileri:

Uzm. Psikolog Hasan Durna - "Kim Korkar Sosyal Fobiden!" / Pegem Yayınları

Uzm. Psikolog Yıldız Burkovik - "Sosyal Fobi" / Timaş Yayınları


Kaynak: www.wikipedia.org


Yeni yazıda buluşmak dileğiyle. Sevgiler. Sağlıklı günler!



233 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör